Ανεμόμυλος Μαρκοπούλου

Η παράδοση των Αρβανιτών στην Αττική ξεκινάει από την Φλωρεντινή οικογένεια Ατζαγιόλι. Ήταν τραπεζίτες των οποίων μέλος ο Νικολό Ατσαγιόλι το 1348 απέκτησε ως ανταμοιβή την Καστελανία της Κορίνθου. Ο ανιψιός του Νέριο κατέκτησε τα εδάφη της Καταλανικής εταιρείας και του απονεμήθηκε ο τίτλος του Δούκα των Αθηνών. Αυτός προσκάλεσε τα Ηπειρωτικά φύλα των Αρβανιτών, με σκοπό την αύξηση του πληθυσμού και ως εκ τούτου την άντληση στρατιωτών.

Αυτοί προέρχονταν αρχικώς από την περιοχή της Βορείου Ηπείρου μεταξύ του όρους Τόμαρου και του ποταμού Γενούσου, ύστερα μετανάστευσαν στην Θεσσαλία όπου αναμείχτηκαν με Βλάχους, εξ αιτίας αυτού του γεγονότος πολλοί ερευνητές τους θεωρούν βλαχικής καταγωγής. Οι Αρβανίτες εγκαταστάθηκαν κυρίως σε αγροτικές περιοχές. Κάθε αρχηγός φάρας έδινες το όνομά του στον τόπο της εγκατάστασής τους. Δημιουργήθηκαν έτσι οι ονομασίες Σπάτα, Λιόσια, Μαρκόπουλο, Λιόπεσι, κλπ. Ο γαμπρός του Νέριο Ατζαγιόλι δεσπότης του Μυστρά, Θεόδωρος Α΄ Παλαιολόγος είχε καλέσει στα εδάφη του 10.000 Αρβανίτες ώστε να εγκατασταθούν στην επικράτειά του. Νέο ρεύμα με Αρβανίτες έφτασαν στην Αττική περί το 1420. Στην περιοχή του σημερινού Μαρκοπούλου εγκαταστάθηκε η φάρα του Γιάννη Μαρκόπουλου, δημιουργώντας το χωριό «Γιάννη Μαρκόπουλο».

Ένα χαρακτηριστικό της παράδοσης των Αρβανιτών είναι η παρασκευή προϊόντων ζύμης και άρτου. Οι αρβανίτισσες νοικοκυρές φρόντιζαν να μην λείπει ποτέ το ψωμί από τα σπίτια τους. Ζύμωναν δύο με τρεις φορές την εβδομάδα από πέντε τουλάχιστον ψωμιά με σταρένιο αλεύρι. Χρησιμοποιούσαν προζύμι και μέχρι να «ανέβουν» τα ψωμιά, τα τοποθετούσαν στην πινακωτή σεκ καθαρές υφαντές πετσέτες, τις μεσάλες και αφού έκαιγαν καλά τον φούρνο, τα «έριχναν» με τον ξυλόφουρνο για να ψηθούν. Έφτιαχναν και ένα μικρό ψωμί την προπύρα, που ψηνόταν πρώτο και όπως ήταν ζεστο προσφερόταν στους ηλικιωμένους γονείς. Πάντα κρατούσαν λίγο ζυμάρι και με αυτό έφτιαχναν τηγανόπιτες σε καυτό λάδι που τις έτρωγαν με πετιμέζι ή πρόσθεταν λίγο τυρί και λάδι και έφτιαχναν τυρόψωμο. Το σιτάρι της χρονιάς αλέθονταν στον χαρακτηριστικό ανεμόμυλο της περιοχής του Μαρκοπούλου, τον οποίο μπορεί να επισκευτεί κάποιος καθώς βρίσκεται μέσα στο χωριό, κοντά στο κέντρο υγείας Μαρκοπούλου επί της οδού Αερόμυλου.