τοπίο στην Θεσσαλονίκη

Η Θεσσαλονίκη ήταν η αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, για την οποία ο θρύλος υποστηρίζει πως ήταν γοργόνα και σταματούσε τα πλοία ρωτώντας: «ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;» Αν απαντούσαν «ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει», τους έστελνε ούριο άνεμο. Αν απαντούσαν πως ο βασιλιάς Αλέξανδρος έχει πεθάνει, τότε τα καταπόντιζε.

Ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Β´, για να εορτάσει την ημέρα γέννησης της κόρης του, η οποία συνέπιπτε με την νίκη των στρατευμάτων του το 353 π.Χ., μεταξύ του μακεδονικού στρατού και της Θεσσαλικής συμμαχίας στην μάχη του Κροκίου Πεδίου στην Θεσσαλία εναντίον των Φωκιαίων, φέρεται να ονόμασε την νεογέννητη κόρη του "Θεσσαλονίκη", από το Θεσσαλών + Νίκη.

Η Θεσσαλονίκη ήταν Μακεδόνισσα πριγκίπισσα, κόρη του βασιλιά Φιλίππου του Β΄και της Θεσσαλής γυναίκας του Νικησιπόλεως από τις Φερές. Ήταν ετεροθαλής αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και σύζυγος του Κασσάνδρου.. Οι γιοί της ήταν οι Αλέξανδρος Ε΄καιΑντίπατρος Β΄, και μετά τον θάνατο του Κασσάνδρου η Θεσσαλονίκη δολοφονήθηκε από τον Αντίπατρο κατά τη διάρκεια δυναστικής έριδας με τον αδερφό του.

Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου το 323 π.Χ., και τους πολέμους των διαδόχων που ακολούθησαν, το 315 με 316 π.Χ. ο Κάσσανδρος ίδρυσε νέα πόλη στο μυχό του Θερμαϊκού κόλπου, δίνοντας της το όνομα της συζύγου του και ονομάζοντας την Θεσσαλονίκη, γι΄αυτό και λέγεται και Νύμφη του Θερμαϊκού.

Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε επιλέξει ο ίδιος τους καλλιτέχνες που αναπαριστούσαν την μορφή του. Σύμφωνα με πηγές των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, ο ζωγράφος Απελλής και ο γλύπτης Λύσιππος ήταν οι καλλιτέχνες που προτιμούσε. Σύμφωνα με τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, ο Αλέξανδρος δεν δίστασε να δωρίσει στον Απελλή την αγαπημένη του παλλακίδα, Παγκάστη, όταν διαπίστωσε ότι ο ζωγράφος την είχε ερωτευτεί, σκηνή που αναπαράχθηκε ευρέως στη ζωγραφική.

Είναι γνωστά στην Θεσσαλονίκη τα γλυπτά που πήραν την ονομασία «Μαγεμένες» από μια λαϊκή παράδοση, χωρίς ιστορική βάση: Οι πεσσοί αυτοί ανήκαν σε μια στοά που συνέδεε το παλάτι του Μ. Αλεξάνδρου με ένα άλλο, στο οποίο διέμενε ο φιλοξενούμενός του βασιλιάς της Θράκης με την συνοδεία του. Η βασίλισσα της Θράκης ενέδωσε στη γοητεία του Μ. Αλεξάνδρου κι εκείνος τις νύχτες την επισκεπτόταν κρυφά περνώντας από αυτή τη στοά. Ο άντρας της το έμαθε και ζήτησε να κάνουν στη στοά μάγια. Ο Αριστοτέλης ενημέρωσε τον Αλέξανδρο, που εκείνη τη νύχτα δεν βγήκε. Η βασίλισσα, ανήσυχη για την καθυστέρησή του, πήγε με την ακολουθία της στη στοά να τον περιμένει και, χτυπημένη από τα μάγια, μαρμάρωσε, όπως μαρμάρωσε αμέσως μετά κι ο άντρας της, που πήγε κι αυτός εκεί για να δει αν τα μάγια είχαν αποδώσει. Βράχοι που μοιάζουν με βασιλόπουλα, νύφες, ζώα ή καράβια, για τη λαϊκή παράδοση ήταν κάποτε πραγματικά, ώσπου μια μεταστροφή της μοίρας, μια θεϊκή ή μαγική παρέμβαση, μια ευχή ή μια κατάρα, τα πέτρωσε κι έμειναν εκεί για πάντα, απτοί μάρτυρες της ανθρώπινης μηδαμινότητας μπροστά στο θείο και το πεπρωμένο.

Έτσι συνεχίζεται ο θρύλος του μεγαλύτερου στρατηλάτη όλων των εποχών μέχρι σήμερα.